Historie

Historie van het complex

45 jaar  Zuidwal 12 -57

Begin jaren zeventig werd op de Zuidwal waar nog twee bedrijven, te weten de Zuid-Nederlandsche Drukkerij en loodgietersbedrijf Scheepjens [nr.57] stond, een complex met 46 woningen gebouwd.  Huurwoningen, wel te verstaan.

Opdrachtgever was het Landbouw Pensioenfonds, dat nog steeds als BPL Pensioen bestaat. Syntrus Achmea Real Estate kortweg SAREF, is voor BPL, landelijk de fondsenbeheerder onroerend goed.

Dat BPL kwam in beeld doordat de bouwontwikkelaar Van Eijkelenburg uit Rosmalen aan toenmalig wethouder Frans Suijkerbuijk, vroeg naar een belegger uit te kijken. De toenmalige directeur van Moduul Makelaardij en Engineering Suijkerbuijk, was een echte netwerker met veel kontakten in  de sport-, zaken-, én in de bouwwereld. Dat liep uit op diens aanbeveling van BPL.

Architect van het complex Zuidwal 12-57 was Laurens van der Lee [*Rotterdam, 1921 † Den Bosch, 2016].

De in 1956 in Delft afgestudeerde Van der Lee heeft in Den Bosch onder meer ook ontworpen Bejaardencentrum Zuiderschans [intussen gesloopt] , winkelcentrum De Baarzen in Vught, bejaardencentrum Sint Jan Baptist en de Keuringsdienst van Waarden [intussen gesloopt]. Van der Lee, die van 1963-1988 een eigen praktijk had aan de Cicerostraat 6, woonde zijn laatste jaren in een penthouse aan de Gregoriussingel.

Kort en goed, in 1975 werd het complex opgeleverd en in oktober dat jaar betrokken de eerste bewoners hun appartement. Het complex was, zoals nu nog, verdeeld in 1-, 2-, 3- en 4-kamerappartementen.

Als makelaar fungeerde de eerste jaren tot mei 2004 Makelaars –en assurantiekantoor Van den Thillart. Dat beheer werd voortgezet door Croonen & Van Lent, dat overgenomen werd door Meeùs, dat op zijn beurt over ging naar MVGM in Breda.

De Bewonerscommissie Flat Zuidwal belegde, kort na een enquête onder de bewoners, op 13 april 1976  de eerste ledenvergadering. Die vond plaats in het Amadeirohuis in het Volderstraatje onder leiding van de voorzitter Wim van der Mee met als overige bestuursleden M. Gommers en mevrouw A.de Leyer-van Grinsven. Later heeft Wim Goossens dat bestuur versterkt.

Ook de heer Ernst de Bruin en de dames Wilhelmine van de Berg en Dorine Klaase hebben tot 1983 deel uitgemaakt van het bestuur.
Na het vertrek van de heren Van der Mee en Gommers raakte de commissie in de beslommering.
Op 23 februari 1995 werd, na een inventariserende enquête onder de bewoners tot heroprichting van de Bewonersvereniging Flat Zuidwal besloten. Na een interne discussie over de rechtspositie besloot het bestuur i/o geen stichtingsvorm aan te nemen. Met name de kosten en de volledige aansprakelijkheid waren de redenen dat niet te doen.
De eerste Algemene Ledenvergadering werd belegd in café ‘Het Groot Genoegen’. Daar presenteerde het nieuw bestuur zich met voorzitter Leo Kammers, penningmeester Ben Moussault, Toinine van de Ven en initiatiefnemer Paul Kriele, die tot secretaris werd aangesteld.
Toinine van de Ven werd na een functieverandering opgevolgd door Dion van Beek.
Door het plotseling wegvallen van Van de Ven en Van Beek werd ondersteuning gevonden bij Karin Rademaker die als vertegenwoordigster van de bewoners van de lage nummers, vanaf 20 september 1995 deel uitmaakte van het bestuur.
De bestuursvergaderingen vonden plaats thuis, eerst bij Leo Kammers en later bij Ben Moussault.

In maart 1998 trad –na vier jaar voorzitterschap – door verhuizing naar Vught, Leo Kammers af en nam Karin Rademaker die positie over. In 2005 trad Wilfried Hurkens aan als waarnemend voorzitter in verband met een [toen nog tijdelijke] terugtrekking van Karin Rademaker.
In de tussenperiode tot 2010 hebben ook nog Fred Aukes als penningmeester en Corry van Beers als bestuurslid deel uitgemaakt van de toen opererende Commissie.
Laatstelijk was Roel Satter [2006-2019] voorzitter.
Momenteel, vanaf 15 januari 2019, neemt Tom Jansen het voorzitterschap op zich, daarbij ondersteund door Annemie van Oijen penningmeester, Paul Kriele secretaris en Piet de Bekker bestuurslid technische zaken.
Sedert maart 2003 heeft het complex ook een Bewoners Activiteiten Commissie [BAC] olv Jan Brouwer gekend.
In 2017 namen Dorita en Piet de Bekker samen met Yvonne Raumanns  en Annemie van Oijen het initiatief om voor ouderen in het complex die met de feestdagen vaak alleen zaten, een Nieuwjaarsbijeenkomst te houden in een feestelijk aangekleed toegangsportaal. Dat is vervolgens breder- voor alle bewoners – opgezet en elk jaar wisselend aan West- of Oostkant.

Voor het toezicht op het management van MVGM, het houden van vergaderingen en andere bestuurlijke activiteiten vraagt de Bewonerscommissie Zuidwal om een jaarlijkse contributie. Aanvankelijk was die 5, later 8 en al jaren staat dat bedrag op tien euro. Nagenoeg alle bewoners –ook na mutaties- hebben zich als lid laten inschrijven,

Dubbele beglazing / slecht sluitwerk
Het bestuur schreef op 29 december 1988 een brief aan de Agrarische Fondsen van de Landbouw over het zwakke sluitwerk en de ontbrekende dubbele beglazing. Op 12 juli 1988 had de secretaris van het bestuur -Wim van de Mee – een meting laten verrichten van het verkeer op de Zuidwal.

Veiligheid
Op 14 januari 1989 ging er een brief uit  van het bestuur over een aanbod van de ‘Sleutelspecialist’, die – voor de kosten van  115 ipv 130 gulden- een veiligheidsstrip aan de individuele voordeur kon bevestigen. Dat leek voor sommigen bewoners nodig na enkele inbraken via de voordeur.

Verkeersveiligheid
Op 25 juni 1996 werd aan Van den Thillart en op 10 november 1996 aan de politie een verzoek gedaan om meer surveillances op de steeds drukker wordende Zuidwal. De politie zag daar weinig heil in omdat het ongevallenrapport daar geen aanleiding voor gaf.

Op 18 juli 1995 kwam de buurtcoördinator Fred van der Krabben een informatief bezoek brengen tijdens de Algemene Ledenvergadering om de bewoners over veiligheidsaspecten te adviseren.
In september 1995 volgde er een inspectie van het complex. Het bestuur had zich over dit aspect bij de politie georiënteerd. De politie adviseerde welke maatregelen tegen inbraak genomen konden worden en of het sluitwerk beantwoordde aan de nieuwe veiligheidsnormen. In dit opzicht kon niets worden afgedwongen.

Vervanging boilers door cv-ketels
In de jaren tachtig werd er een houten luchtsluis door de slaapkamer en de berging aangelegd. Door die sluis zou voldoende verse lucht aangevoerd worden voor de gasgestookte cv, waarvan de waakvlam regelmatig uitviel.
Eind jaren negentig zijn de – elektrische – boilers [merendeels PNEM-eigendom] vervangen door – door gas verwarmde – cv-ketels. De werkzaamheden verliepen van 7-28 september 1998.

In de zomer van 1990 zijn er steigers aan de zuidzijde geplaatst voor het –kunnen – inzetten van dubbele beglazing.

Servicekosten
Omdat in 1997 resp. in 1998 geen onderhouds- noch servicebeurten aan de gasgestookte cv’s hadden plaatsgevonden maakte het bestuur daarover opmerkingen, waarna die abusievelijk in rekening gebrachte servicekosten in het jaar daarop werden gecorrigeerd. 

In 1999 werden aan voor-en achterzijde van het complex, vanwege overtollig regenwater op de balkons en galerijen, gootjes aan de gevel aangebracht.

Telfort-antenne
Op 8 februari 1999 is er op het dak van het complex oostzijde een Telfort-antenne geplaatst. Dat gaf bij drie betrokken bewoonsters nogal wat commotie ivm de veronderstelde stralingseffecten die kunnen/konden optreden. Wederom zijn op 25 juni 2001 [uitbreidende] werkzaamheden verricht aan deze antenne.

Het bestuur heeft zich bij diverse instanties gemeld, c.q. daar waar zij dat nodig achtte, geklaagd. Bij de Woonbond en andere instanties werd naar mogelijke effecten geïnformeerd.

Op 20 februari 1999 is een bliksemafleider gemonteerd.

Nieuw dak
In datzelfde jaar – juni 1999 – is er aan de oostzijde van het complex een nieuw dak gelegd. De oude kiezels werden via rubberen buizen in een container  afgevoerd. Daarop zijn er isolerende tempexplaten gelegd. Het geheel is afgedekt met tegels.
Anderhalf jaar eerder –mei 1997 – werd de westzijde ook op die manier aangepakt. Het betrof het dak van nummer 27 aan de oostzijde en de daken van de nummers 52, 53 en 54 aan de westzijde van het complex.

Betonrot
In de jaren 90 was betonrot een actueel verschijnsel. Ook het complex Zuidwal, vertoonde betonrot. Dat is toen aangepakt door onder de draagbalken  stempels te plaatsen. Op vele plaatsen aan de buitenzijde werd geboord en nieuw cement ingebracht en daar waar nodig de voegen hersteld.

In 2003 zijn aan de noordzijde de galerijvloeren, die betonrot en/of andere slijtageplekken vertoonden, hersteld.

Ook zijn in dat jaar de versleten bergingsvloeren die bovendien veel stof afscheidden, geëgaliseerd.

Lekkage parkeergarage
Eén aspect is nimmer verholpen kunnen worden. Dat zijn de lekkages die -soms bij hevige regenbuien, of anders bij grote sproeiactiviteiten op de terrassen, optreden in de parkeergarages.

Met allerlei middelen is dat euvel aangepakt. Zo kwam er in de zomer van 1983 aan de voorzijde een nieuw terras met een eenvoudiger muurafscheiding. De oorspronkelijke plantenbakken, ingewerkt in de buitenmuren, zijn verdwenen.

Aannemer Huybregts uit Son die dit karwei uitvoerde, legde nieuwe – met bitumen afgedekte- vloeren. De omheining werd opnieuw in rode baksteen opgemetseld, maar zonder plantenbakken.

Het terras zelf werd voorzien van grindgewassen betontegels die rusten op rubberen ringen.

In 2002 is op diverse plaatsen van het terras nieuw lood aangebracht en zijn de voegen van de borstweringen van de terrassen vernieuwd. Maar water blijft de garage binnen sijpelen.

Verduurzamen complex
Meer nog stond jaren ‘Groot Onderhoud’ op de agenda van het bestuur. Dat aandachtspunt is na tien jaar soebatten met MVGM, resp. eigenaresse uitgelopen op toezegging dat in 2020 het complex zou worden aangepakt. Het project, dat door de BAM werd uitgevoerd, betrof zowel verduurzaming als woonverbetering. Daarin waren ook de aspecten isolatie en wooncomfort opgenomen. Die aanpak is na de bouwvakvakantie 2020 aangevangen en eind 2021 afgerond.
Hierbij zijn de volgende zaken aan het complex gewijzigd:
– Hekken van balkons en galerijen zijn veranderd van hekken in glazen afbakening.
– Daken van grintbedekking gewijzigd in groen sedumdak,
– Isolatie van de daken is verbeterd.
– Begane grond vloeren zijn extra geïsoleerd.
– Ventilatie is vernieuwd en wordt gecontroleerd door CO2 regelaars
– Alle ramen zijn vervangen door HR++ uitvoering.
– Alle balkons zijn voorzien van elektrisch bedienbare zonwering.
– Alle voegwerk is opnieuw aangebracht en buiten is alles geschilderd.
– Elk appartement is voorzien van een rookmelder en een koolmonoxide alarm.

In 2023 zijn de ingangsdeuren aan de achterzijde voorzien van elektrische bediening.

Vervangen liften

In januari 2023 zijn beide liften vernieuwd.
Na vervanging van de liftkabels en de motoren wat per lift een week duurde, is vervolgens de hele behuizing van de liften ook vernieuwd.
De snelheid van de liften is iets langzamer geworden maar het (storend) geluid is een stuk stiller geworden.

Mooiste Bossche panorama
Naast al die perikelen zijn er ook veel leuke momenten aan de Zuidwal te beleven. Wat de bewoners niet hebben hoeven missen:

de Paus in 1985, de Tour de France [29 en 30 juni en 1 juli 1996] en de ‘Tour de Feminin’ in 1998. Ook de stilte door een voor vrachtverkeer afgesloten Zuidwal in januari februari 1999, omdat er instortingsgevaar dreigde bij de Grote Hekel. Datzelfde euvel herhaalde zich in 2019 toen de Zuidwal maanden werd afgesloten om Dura Vermeer de oude gewelven en fundering van de brug over de Hekel te laten versterken.

Het meest spectaculair was nog de overstroming van 30 op 31 januari 1995 toen de gehele polder Het Bossche Broek onder water liep. Het feit dat toen ook de rondweg onder water stond haalde nagenoeg de hele wereldpers met een foto  van een Bossche surfer die onder de ANWB-borden met daarop Utrecht-Amsterdam zeilde.

Met andere woorden wij aan de Zuidwal blijven verzekerd van een van de mooiste Hollandse panorama’s:  Het Bossche Broek!  Een eeuwig durend doek.

© paul kriele, maart 2020.